Noroez is het Perzische nieuwjaarsfeest. Het betekent letterlijk ‘nieuwe dag’ en viert het begin van de lente, de terugkeer van zon en licht. Het feest begint op of rond 21 maart en duurt ongeveer twee weken.
Bijna een jaar geleden opperde Aida Kasaei, een Schiedams-Iraanse partner van het museum, om Noroez in het museum te vieren met een traditionele Haft Sin. Intussen verslechterde de Iraanse situatie met de dag en voelde iets ‘vieren’ steeds verder weg. Tegelijkertijd zei Mahboobeh Monshi, een andere Iraanse partner van het museum: “Het is echt heel moeilijk om te zien dat je mensen worden gedood. Mijn wens zou zijn dat jullie de stem van mijn volk laten horen en de situatie in Iran onder de aandacht brengen.”
Aida vult aan: “Noroez staat voor ons Iraniërs gelijk aan hoop, een nieuw begin en licht. Dit jaar voelt dat aan de ene kant heftig en zwaar, maar aan de andere kant biedt Noroez juist een sprankje hoop om je aan vast te houden in deze donkere en onzekere tijden. Ik heb deze Haft Sin gemaakt om hoop te verspreiden en om niet te verdwalen in wanhoop.”
Aida Kasaei en Mahboobeh Monshi bij de Haft Sin, foto Aad Hoogendoorn
Betekenis van de Haft Sin
De Haft Sin is een tafel die mensen thuis dekken en versieren met zeven voorwerpen die met de Perzische letter Sin beginnen. Elk onderdeel heeft een diepere, filosofische betekenis en verwijst naar vernieuwing, groei en balans in het leven:
- Sabzeh (kiemgroenten) – symbool voor wedergeboorte en groei
- Seeb (appel) – gezondheid en schoonheid
- Seer (knoflook) – bescherming, genezing en kracht
- Samanu (zoete pudding) – overvloed en geduld
- Serkeh (azijn) – wijsheid en acceptatie van tijd
- Senjed (gedroogd fruit) – liefde en genegenheid
- Sumak – zonsopgang en het begin van een nieuw leven
Aida: “Bij Noroez hoort ook Eid Didani, het bezoeken van familie en vrienden en het delen van gastvrijheid en warmte. Voor veel van ons is dit nu onmogelijk. We leven in oorlog of in angst, omdat we (bijna) geen contact krijgen met onze dierbaren. Ik hoop dat iedereen die een Iraanse zoetigheid eet van het museumbuffet of deze Haft Sin bekijkt, een moment van bezinning heeft: om te waarderen wat we hebben, en om stil te staan bij degenen voor wie samenkomen en vieren nu niet vanzelfsprekend is.
Lente, kom dansend en spreid je armen,
terwijl honderd druppels licht van je vingertoppen glijden.
Als loon voor de ijzige kou die de winter in onze ogen achterliet,
laten we door jouw verschijning alle winters achter ons.
بهارا دستی افشان پایی کوبان
که از سر انگشتانت صد قطره نور چکان است
به پاداش زم حریری که از زمستانی سخت بر چشم داریم
به تجلیات تمام زمستانها را پشت سر میگذاریم