Kunstenaar Tomáš Libertíny heeft wel heel bijzondere samenwerkingspartners: honingbijen. Al bijna twintig jaar ontwikkelt Libertíny sculpturen uit bijenwas en honingraten, die door bijen worden geproduceerd. Door middel van experiment en onderzoek weet de kunstenaar zijn bijen te verleiden tot het maken van steeds ingenieuzere sculpturen van honingraat. Zo ontstaan er allerlei vormen, zoals bijvoorbeeld deze bijzondere schedel.
Voor de vorm van zijn sculpturen haalt Libertíny inspiratie uit de kunst- en architectuurgeschiedenis. Dit werk is gebaseerd op het verhaal uit het Nieuwe Testament, waarin de dochter van Herodes het hoofd van de gevangengenomen Johannes de Doper vraagt. Door de eeuwen heen hebben veel kunstenaars dit beroemde verhaal verbeeld. In die kunstwerken zien we vaak de dochter van Herodes met een dienblad in haar hand, met daarop het hoofd van Johannes de Doper. Op dit dienblad van Libertíny zien we een menselijke schedel, gemaakt door bijen. Het is bijna alsof de honingraatkop uit de schaal wil groeien en juist weer tot leven wil komen.
Al hoewel schedels in de kunst vaak symbool staan voor de dood en gepaard gaan met de Latijnse spreuk ‘Memento mori/ Gedenk te sterven’, noemt Libertíny zijn werk heel bewust ‘Memento Vivere’ (Gedenk te leven). In plaats van ons bewust te maken van onze sterfelijkheid en de eindigheid van het leven, roept hij juist op om erbij stil te staan dat we leven en daar meer en ten volle van te genieten. De samenwerking met de bijen is een voorbeeld van de schoonheid van de natuur, waar hij zelf enorm van kan genieten.
Tomáš Libertíny (1979)
Memento Vivere / Here You Are, 2023
Metaal, bijenwas
Stedelijk Museum Schiedam
Deze aankoop is mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds.
Beeld: Tomáš Libertíny (1979), Memento Vivere / Here You Are, 2023, foto Studio Libertíny