Vanaf 14 november presenteert Stedelijk Museum Schiedam nieuw werk van de Palestijnse, in Nederland woonachtige, kunstenaar Susanne Khalil Yusef (1984). Op 10 oktober 2023 verwierf het museum het werk بدنا نعيش (We want to live) van Yusef voor de collectie. Een statement, waarmee Stedelijk Museum Schiedam zich als een van de eerste musea in Nederland uitsprak tegen het immense en al decennia durende onrecht jegens de Palestijnen. Nu krijgt Yusef de uitnodiging om nieuw werk te maken voor een van de zolderruimtes van het museum. Daarvoor werkt zij samen met de grote Palestijnse gemeenschap in de regio.
Susanne Khalil Yusef, We want to live, 2021, neon geblazen glas, 60 cm x 400 cm, foto Aad Hoogendoorn
Kunstenaar Susanne Khalil Yusef (1984) liet in 2021 Arabische letters in glas blazen, in het handschrift van een goede vriend van haar uit Gaza. De letters vormen de zin ‘wij willen leven’; een tekst die onder Yusef en haar vrienden vaak werd gezegd als het ging over de vreselijke gebeurtenissen die de Palestijnen al decennia moeten ondergaan. De familie van Susanne Khalil Yusef ontvluchtte de stad Jaffa tijdens de Nakba in 1948. Met haar werk hoopt ze inzicht te geven in de positie van Palestijnen, verspreid over de wereld en verdeeld in verschillende generaties diaspora’s. De sculptuur ‘We want to live’ hangt in het trappenhuis van Stedelijk Museum Schiedam. Nu, twee jaar later, is het werk helaas nog even relevant. De in glas geblazen woorden بدنا نعيش (We want to live) van Yusef herinneren ons eraan dat het belangrijk is niet weg te kijken. Ieder mens heeft het recht om te leven.
Palestijnse gemeenschap in Vlaardingen & Schiedam
De Palestijnse gemeenschap in deze regio is relatief groot omdat er in 1963 vijftig gastarbeiders vanuit Nablus op de Westelijke Jordaanoever naar Vlaardingen komen om er te werken in de margarinefabriek Romi. Wanneer in 1967 de Zesdaagse Oorlog uitbreekt en hun land bezet wordt door Israël, kunnen ze niet meer terug naar huis. Noodgedwongen halen de werknemers hun gezinnen over naar Nederland. Zo ontstaat er een Palestijnse gemeenschap in Vlaardingen en omgeving, die er nog steeds woont en inmiddels uit verschillende generaties bestaat.
Co-creatie bijeenkomst in Museum Vlaardingen, 2026, foto Ahmad (Photo’s Master Studio)
Ter voorbereiding op deze tentoonstelling nodigden Museum Vlaardingen en Stedelijk Museum Schiedam Palestijnse mensen uit de regio Vlaardingen, Schiedam en omgeving uit om deel te nemen aan een reeks co-creatie sessies met kunstenaar Susanne Khalil Yusef. Samen bespraken zij vragen als: wat betekent het om Palestijns te zijn in Nederland? Hoe wordt een collectief geheugen gevormd? En leef je met de geschiedenis die maar geen geschiedenis wordt?
De bijeenkomsten vonden plaats in de periode van januari tot en met april 2026. De gesprekken en gedeelde ervaringen vormen een belangrijke inspiratiebron voor de solotentoonstelling van Susanne Khalil Yusef in Stedelijk Museum Schiedam en voor een historische tentoonstelling in Museum Vlaardingen.
Deze tentoonstelling maakt deel uit van ArtBase, een pilotprogramma waarin onderzocht wordt hoe beeldende kunst van betekenis kan zijn in de regio. ArtBase wordt mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds.